In ons hoofdstuk "Uit de praktijk" hebben wij een e-mail opgenomen van Nel, "Help elkaar". Zij helpt haar buurman en haar vriendin, door af en toe te helpen. Haar buurman en haar vriendin zijn namelijk mantelzorgers, die behoorlijk zwaar belast zijn. Nel springt af en toe in en neemt dan de zorg over.

Uit landelijke cijfers blijkt dat 17% van de mantelzorgers zich ernstig belast voelt, 28% van hen het combineren van taken problematisch vindt en 22% het voortdurend plichtsgevoel als enigszins belastend ervaart.

Eénderde van de mantelzorgers blijkt er helemaal alleen voor te staan. Niet iedereen heeft Nel als buurvrouw. 
Velen hebben niemand met wie ze de zorglast kunnen delen, aan wie ze de zorg tijdelijk kunnen overdragen of durven geen hulp te vragen. 

Mantelzorg.
Mantelzorgers zijn elke dag en 7 dagen per week aan het zorgen voor degenen die hun dierbaren zijn. Soms zelfs bijna 24 uur per dag.
Mantelzorgers vinden dat vanzelfsprekend "gewoon", omdat ze van die ander houden. Soms ook mede uit geloofsovertuiging of cultuur.
Maar de zorg voor die ander kan meer dan gewoon worden, die zorg kan zwaar overbelastend worden. Bij mantelzorg gaat dat vaak stapje voor stapje. Je hebt het niet in de gaten, je bent zo druk.

Mantelzorgers krijgen naast het zorgen vaak ook te maken met allerlei extra administratie, regeltaken, contacten met allerlei instanties. Ga maar door.
En dan is het heel goed als een mantelzorger af en toe een vervanger heeft en dan er even tussenuit kan. Een paar uurtjes per dag, of af en toe een paar dagen om even te kunnen ontspannen. Zo kan een mantelzorger het zorgen ook langer en beter volhouden.

Vanzelfsprekend moet er een goede vervanging zijn voor de zorg.
Dat is respijtzorg.

Respijtzorg.
Deze zorg is in verschillende vormen mogelijk.
Voor welke vorm van respijtzorg gekozen moet worden, is afhankelijk van de persoon die verzorgd moet worden, van de ziekte en/of handicap, van de thuissituatie, van de duur van de respijtzorg enz.
Respijtzorg kan in de vorm van vrijwillige zorg/oppas thuis, professionele thuiszorg, dagopvang, tijdelijk verblijf in een verzorgings-/verpleeghuis, logeerhuizen, zorgboerderijen enzovoorts.

De mantelzorger staat vaak voor meerdere belemmeringen om respijtzorg aan te vragen.
De kosten en het ontbreken van het gewenste aanbod van vrijwilligers en professionele zorg zijn belemmeringen om vervangende zorg in te schakelen.
Ook omdat het regelen van goede respijtzorg nogal eens mislukt is, zien veel mantelzorgers een extra reden om er maar geen moeite meer voor te doen.
Wat soms ook meespeelt is de tegenwerking van degene, die verzorgd wordt, want vreemde mensen in je huis en aan je bed is wel erg wennen.
Met deze aspecten moet zorgvuldig omgegaan worden.

Het is vanzelfsprekend prima als een familielid, buurvrouw of vriend inspringt.
Maar het zal duidelijk zijn dat respijtzorg daarnaast goed georganiseerd wordt.
Een mantelzorger, die er even tussenuit wil, moet snel en goed aan de juiste respijtzorg geholpen kunnen worden.
Het aanbod van de diverse vormen van respijtzorg moet overzichtelijk en optimaal toegankelijk zijn.

Helaas zijn wij in Zuidwest Friesland nog niet zover. Op veel plekken in Nederland werkt het trouwens nog verre van optimaal.

Stipepunten.
Professionele verzorgers krijgen training en ondersteuning vanuit hun (thuis)zorginstelling. 
Vrijwillige respijtzorgers moeten ook georganiseerd getraind en ondersteund worden.
De Stipepunten in Zuidwest Friesland zouden hierin een heel belangrijke coördinerende rol moeten spelen.
Er moet een overzicht komen van het aanbod aan respijtzorg. Het aanbod dat gemist wordt of waar tekorten aan zijn, moet duidelijk worden.  Het gemis en de tekorten moeten actief en adquaat verholpen worden.

Als het provinciaal aangepakt wordt, dan is het heel goed haalbaar om binnen een jaar een overzichtelijk en optimaal toegankelijk aanbod van respijtzorg op te zetten. 

Respijtzorg verlicht de belasting van mantelzorgers, zodat zij de zorg op een prettige en gezonde manier kunnen voortzetten en de zorgvrager langer thuis kan blijven wonen.
Respijtzorg vermindert de onderlinge afhankelijkheid en biedt zowel mantelzorgers als verzorgden de mogelijkheid voor nieuwe contacten en activiteiten.